Na vsebino

NA TRAWIE SREBRNA ROSA KSIĘŻYCOWA

Milan Jesih

Krótka była

Krótka była
noc,
dzień ją
trochę przedłużył.

Kobieta odsuwa

Kobieta odsuwa
ciężkie krzesło od stołu,
wstaje
wysoko,
cicha, straszna jak wschodnie cesarstwo,

i jest
wieczór.

Jest rzeczka

Jest rzeczka,
pływa drewniana kaczka.
Lato usycha.
Z wnuczki, jak

powstaje babcia?
Tylko trochę zaczekać.

Usta, 1985


Na trawie srebrna rosa księżycowa
rozrzutną bożą ręką rozrzucona:
samotna chmura – wielki sokół ciemny
skrywa przez chwilę ospowaty księżyc

i już ją wiatr pospiesznie gdzieś wygania,
a noc, jak przedtem, znów jest nieruchoma
i cicha – chyba, że gdzieś w dali pawie
z gałęzi nawołują bukszpanowych

i woda się spieniona rozpryskuje
w ogrodach, w wodotryskach z alabastru,
kiedy zakonnik młody, zagrzebany

w żywotach świętych, z cicha postękuje;
rosa na trawie srebrem wzór maluje;
ja śpię, i obym nigdy się nie zbudził.


Dręczy mnie jeszcze jeden mętny obraz:
zboczyłem z drogi, idę przez polanę,
(niosę nie bardzo ważną wieść dla kogoś
sprężystym krokiem dobrego posłańca) –

gdy tam docieram, zastaję cierpienie,
chyba śmierć dziecka, i nie mam pojęcia,
jak się uśmiechać, cały z drewna, niemy,
błahą wiadomość trzyma jeszcze język,

dzień wisi suchy, całkiem nieruchomy,
i światło wzmaga się w wysoki pisk;
potrafiłby pocieszyć ich kto inny,

i inny znaleźć sens swojej wizyty –
ja stoję tam zaklęty, odurzony,
w świat patrzę, obły i nierzeczywisty.


Jeszcze przez niebo nie przepłynął obłok;
i nie wyrzekły usta ani słowa,
krew stała w żyłach, zmarzła, nieruchoma;
i nie stanąłem nagi sam przed sobą;

i cały świat szeroki, w tym obrazie
jałowy, czczy, daleki, nieciekawy,
w koło gliniana gruda spustoszona
przetacza się przez wszechświat opróżniony –

uparty obraz! nie ma nad nim władzy
ni wyobraźnia, ani sny czy pamięć,
lecz w każdej chwili ukazać się może,

tuż przed oczami, w piersi i gdziekolwiek,
w deszczu, w południe, w mandarynek woni –
bo jest on, Panie, w twojej obecności.


Wspomnienie śnię, a czy pamiętam sny?
Słychać słowiki nad powolną rzeką,
a w głowie w ciemnym forte się nasila
głos oddalony, ciężki od pragnienia,

by mnie obrazem zmamić świętojańskim –
sunie dziewczyna, z dawien ukochana,
z drugiego brzegu, lekka, do mnie:
boso przez wodę, biała od wieczoru,

w spódnicy długiej, lecz niezamoczonej
(co z nią wyrabiał wiatru syn swawolny!),
podchodzi właśnie tutaj, tak łagodna,

z kwiatami w ręku i płonącym wzrokiem,
z uśmiechem, który jasno widzę teraz –
te sny pamiętam, to wspomnienie śnię.

Sonety, 1989 i 1993


To był krogulec; sylwetka nieruchoma,
sunąca przez połowę głębokości nieba
i czas był, który jest i którego zaraz nie ma;
teraz ptak nie lata już, nie krąży,

a ja człowiekiem trochę starym jestem.
Potrafię wdzięczny być za wieczór i za ciszę;
naleję wina sobie i nakruszę chleba,
bym w jednym napojony był i syty,

i jest mi dobrze; jeśli serce zacznie śnić,
żywi go zasób znaków dawnych dni –
białe kamyki, rzeka, góra podrzucona wzwyż
na sztorc, łopuch: czy to kania

czy krogulec krąży sprzed dziesięcioleci
nad chłopcem – lipiec, słońce praży -,
o, jest mi dobrze, dobrze mi tak żyć.
         Z mokrych kamieni piją tu motyle.


Jest miejsce, gdzie kamień jeszcze nie wypowiedziany
nad wodą cicho, niebezpiecznie zwisa;
w powietrzu spokój jest, wzdychania ciche
i w dniu jest noc i jest szeptanie;

i prawie czarne rosną cyklameny
wśród artretycznie suchych wręcz korzeni;
ślepy ślimak, który się zatrzymał, już chciał umrzeć,
ale śmierć szła dalej, wolała wziąć leciutko

z gniazda rudzika pisklę, świergot zaś, dotychczas
niesłyszalny, nagle ucichł,
i milczenie, jakby krzykiem
w mrok i przez gałęzie się rzuciło

wzwyż; gdzie jest rozpięty blady
kawałek nieba: pustka obiecana,
dale niepojęte, bogów dom,
         i trwanie, które trwa i trwa.

Jamby, 2000


Gdzie śnieg ziarnisty w sobie się zapada
i śladu stopy długo nie zobaczysz
(a śladów nie ma, bo nie ma tropicieli:
nawet wilki zasnęły u niedźwiedzi),

nieśmiałość w swej osobie przez las kroczy.
Samotna na polanie przystanęła,
łapie powietrze w nozdrza, głębiej w siebie –
swobodna odnalazła drogę do swobody,

stoi i nie rusza się, jak namalowana:
ktoś, lepszy ode mnie obserwator,
zauważyłby na pyszczku nagłe drżenie,
z żądzy gorączkowe wręcz spojrzenie –

wtem, gdy śwista strzał,
na piersi sarny jasna łezka krwi;
na moment, zanim w puch się zwali,
w otwartą przestrzeń leci wzwyż.

Żeby tak rzec . . ., 2007

Prevedla: Katarina Šalamun Biedrzycka

100 %